ICT BIJNA ONGEMERKT STEEDS GEAVANCEERDER

2BA en Uneto-VNI over trends in de installatiebranche

Inleiding
“Er bestaan nog allerlei mythes over elektronische artikelinformatie en de rol van 2BA. Bijvoorbeeld dat een fabrikant alleen geclassificeerde informatie aan ons mag aanleveren. Maar dat is een hardnekkig misverstand. Het tegendeel is juist waar, we proberen de drempel juist zo laag mogelijk te houden. De branche zit namelijk te schreeuwen om standaard artikelinformatie. We beginnen met stap 1: het gebruik van het brancheformaat.”

Aan het woord is Sjaak Oberijé, tot 1 februari interimmanager van 2BA, de neutrale organisatie die zich bezig houdt met het onderhouden, beheren en exploiteren van het uniforme artikelbestand voor de installatiebranche(*). We spreken met Oberijé en de nieuwe 2BA-directeur Martin Kreijenbroek. Te gast is ook Peter Zwakhals, verantwoordelijk voor informatisering bij Uneto-Vni. Het onderwerp: trends in de installatiebranche. Praten over de toekomst dus, altijd boeiend...

De installatiebranche staat nogal onder druk. Doe eens een voorspelling?
Oberijé: “We zullen zien dat er meer middelgrote of iets kleinere installateurs komen. Ze zullen ook onderling vaker gaan samenwerken, om elkaars specialistische kennis beter te gebruiken. Het middelgrote segment zal daardoor wel wat minder last hebben van de recessie dan de grote jongens. Maar ze zullen momenteel allemaal flink de broekriem moeten aanhalen.”

Pessimistisch over de toekomst?
Kreijenbroek: “Welnee, de conjunctuur gaat altijd op en neer. Er ontstaan ook nieuwe kansen voor de installateurs. Zo wordt er bijvoorbeeld nagedacht over een soort apk-keuring voor installaties in gebouwen. Na een aantal ongelukken met de installatie, is de vraag ineens actueel waar de aansprakelijkheid nou eigenlijk ligt. Leg je die bij de bewoner, dan wordt het niks. In Duitsland ben je als Elektromeister hoofdelijk aansprakelijk voor je installaties. Je moet je kwaliteit bewijzen. Voor bestaande situaties is een keurmerk overigens wel lastig. Je komt vaak niet goed meer bij de installatie, en als huiseigenaar zie je niet graag dat je huis wordt opengebroken voor een apk-controle.”

Levensduurdenken komt er aan...
Zwakhals: “Bij projecten wordt voor de installatie steeds meer rekening wordt gehouden met aspecten als onderhoudsvriendelijkheid, de levensduur en de kosten voor gebruik. Levensduurdenken komt er keihard aan. ict zal daarbij ook een grote rol gaan spelen. Je moet namelijk ergens opslaan hoe de installaties in een gebouw precies in elkaar zitten. Aanvullende productinformatie over onderhoud, veiligheid en milieu-aspecten: dat worden regels van de overheid. Er wordt al tien jaar over gesproken, maar dat gaat nu dus echt komen. Je hebt dan wel een centraal dossier nodig, en dat kun je dus alleen met ict-oplossen.”

ICT-ontwikkelingen worden dus steeds belangrijker?
Zwakhals: “Natuurlijk. Maar de technologietrends erachter, zoals de opkomst van xml, dat laat de installateur eigenlijk volkomen koud. Laten het duidelijk zijn: als je als installateur een order plaats bij de groothandel of een artikelbestand inleest, dan maakt het je eigenlijk helemaal niets uit of dat nou via xml of ascii of wat voor formaat dan ook gaat. Het gaat om de functionaliteit en betrouwbaarheid. Maar dankzij duidelijkere standaarden werkt alles steeds eenvoudiger. De instapdrempel voor ict wordt steeds lager, terwijl de technologie bijna ongemerkt steeds geavanceerder wordt. Je bent je er nauwelijks nog van bewust als je een nieuwe trend zoals xml gebruikt: je denkt daar gewoon niet bij na als je iets bestelt via een Internet browser.”

Je pakt nieuwe technieken ongemerkt op...
Zwakhals: “Ja, inhaken wordt steeds makkelijker. Ongemerkt ga je internet op en het wérkt ook nog! Je kunt eenzelfde bestand gebruiken om er een catalogus van te drukken, je website mee te voeden of het inlezen in je erp-systeem enz. Je ontkomt dus niet meer aan de nieuwe technologieën, dat is mijn heilige overtuiging. Binnen Instalnet en 2BA de hebben we met z’n allen huiswerk gedaan, nu gaan we het invoeren. Zowel fabrikant als groothandel als installateur zijn overtuigd.”

Informatie en prijzen worden steeds eenvoudiger beschikbaar en vergelijkbaar. Hoe ziet u in dat licht de toekomst voor de groothandel?
Kreijenbroek: “De groothandel biedt toegevoegde waarde via perfecte logistiek en extra service. Fabrikanten kunnen soms ook wel rechtstreeks leveren, maar een installateur met een breed product zoekt naast een goede prijs vooral ook de voordelen van logistiek en Just-in-time. De groothandel regelt voor hem de voorraad, alles in één auto op de afgesproken tijd op de juiste plek. Dat krijg je bij meerdere fabrikanten veel lastiger voor elkaar, dan moet je dat met alle partijen afzonderlijk gaan regelen.” Bepaalde fabrikanten gebruiken vanwege dat aspect de groothandel als distributiekanaal.

Oberijé vult aan: “We zien ook dat er al groothandels zijn die 's nachts de serviceauto van de monteur aanvullen met de zaken die overdag uitgeleverd zijn. Verder is advisering een andere grote rol voor de groothandel, vooral als er meer techniek in komt zitten. Heb je als installateur een bepaalde expertise niet in huis, dan betaal je graag iets meer voor de extra kennis of zelfs engineering via de groothandel.”

Hoe gaan we om met artikelinformatie?
Zwakhals: “Informatie op een cd-rom is eigenlijk altijd te laat: prijzen zijn al verouderd tegen de tijd dat de cd in het hoesje zit. Gelukkig is er internet. Als je straks een artikelbestand gebruikt, heb je nauwelijks meer door of je nou kijkt naar je eigen systeem of dat je die informatie ziet via het internet, bij 2BA of de fabrikant. Die technologie wordt zo snel, dat het onderscheid vervaagt. En dat is maar goed ook, want je wordt helemaal gek als je artikelspecificaties vanuit 80 verschillende bronnen naar binnen probeert te halen.”

Wat is de rol die 2BA hierbij vervult?
Oberijé: “Er zijn misschien wel duizend fabrikanten en groothandels. 2BA wil zich positioneren als intermediair in de markt. Het zelfstandige bedrijf 2BA heeft als doel om de artikelbestanden in de installatiebranche te verspreiden. Via een abonnement kunnen bedrijven de gevulde artikelbestanden in hun bedrijfsvoering gebruiken. De bestanden zijn online via internet te raadplegen of via de 2BA cd-rom.”

2BA als een soort meubelboulevard?
Kreijenbroek: “Nee, niet helemaal, want bij een meubelboulevard zie je niet steeds dezelfde stoel bij drie verschillende bedrijven. Je kunt beter denken aan al de productvergelijkende websites die steeds populairder worden. Je hoeft als aanbieder daarbij heus niet de goedkoopste te zijn. Ook zaken als logistiek, service en expertise spelen een belangrijke rol. De angst voor prijsvergelijk is wel een reden waarom op dit moment alleen nog de bruto prijzen beschikbaar zijn. Voor mij als nieuwkomer is de kortingsstructuur in de branche overigens wel heel gecompliceerd. Korting over korting? Je rekent uiteindelijk toch terug naar de netto prijs? Maar wij Hollanders houden van kortingen.”

Geen netto prijzen dus, wat dan wel?
Oberijé: “De groothandel heeft chronisch behoefte aan standaard productinformatie en productkenmerken van de fabrikanten. Zelfs voor een lampje is hij qua informatie afhankelijk van de fabrikant. Die moet de productkenmerken aanleveren, zoals het aantal Watt en de soort fitting. Die gegevens heb je als groothandel nodig voor je catalogus. Maar wanneer je als groothandel bij élke fabrikant artikelinformatie moet gaan opvragen, word je net zo gek als de installateur wordt van zijn artikelbeheer. Precies hetzelfde verwerkingsprobleem. Als je dus alles terugbrengt tot één standaard, dan beperk je het aantal transacties en vertaalslagen tot een minimum. Dan heb je een kwaliteitsslag én een efficiencyslag die héél veel kan besparen. Ook voor de fabrikanten biedt het grote voordelen. Uiteindelijk is het voor hen ook veel makkelijker als ze hun artikelinformatie maar aan één partij hoeven te leveren.”

Voordelen voor iedereen dus?
Zwakhals: “Zeker! Het kernpunt van 2BA is daarom eigenlijk heel eenvoudig: laat fabrikanten en groothandels nou eens beginnen met stap 1 van elektronische product- en artikelinformatie. Begin met het standaard formaat te gebruiken. Daarin staat alles wat fabrikanten, groothandel en installateurs met elkaar afgesproken hebben. Iedereen kan zelf bepalen tot hoever ze willen gaan met aanleveren of met het gebruik. Uiteindelijk gaat het er voor alle partijen om dat je er concreet iets aan kunt verdienen.”

Is het ingewikkeld voor fabrikanten om te beginnen?
Oberijé: “Welnee. Het is een mythe uit het verleden dat je alleen maar geclassificeerd mag aanleveren. Bedrijven dachten dat het teveel moeite zou kosten en lieten het daarom maar zitten. Jammer, want je mag met stap 1 al aanleveren. Liefst niet in de vorm van ‘kleitabletten’, al doen we op de korte termijn nog niet al te moeilijk. Er zijn al fabrikanten die al 100% geclassificeerd aanleveren, omdat ze dat in hun bedrijfsvoering al gebruiken. Maar je mag dus in je eigen tempo beginnen. 2BA kan ook hulp bieden bij het invullen van alle stappen.”

Kreijenbroek: “2BA wil daarin ook samenwerken met de softwarebedrijven.” 2BA levert dan als neutrale intermediair het artikelbestand en de softwarehuizen leveren daar omheen hun adviesdiensten en software.”

Controleert 2BA de artikelinformatie?
Zwakhals: “Voor alle duidelijkheid: de dataleverancier moet het zelf goed aanleveren. Wij controleren dat met onze kwaliteitstest, wanneer wij fouten of eigenaardigheden opmerken of van de installateurs te horen krijgen, melden wij deze aan de data-leverancier, maar we gaan het niet zelf verbeteren. Die verantwoordelijkheid blijft bij de eigenaar van de data ofwel de dataleverancier. Want voor de gebruikers van de data geldt natuurlijk dat de bron goed moet zijn. Stel dat je per ongeluk alle gebruikseenheden en besteleenheden verwisseld, dan heb je de poppen aan het dansen. We willen uiteindelijk dat het bestand bij de klant exact gelijk is aan het bestand van de groothandel of fabrikant. Dat noemt men ‘data alignment’, dat is de grootste uitdaging om je business goed te doen. Je moet elkaar 100% snappen.”

Gaat de installatiebranche nog iets merken van de Europese eenwording?
Zwakhals: “Nederland is eigenlijk te klein om standaarden voor productinformatie branchebreed door te voeren. We praten nu op Europees niveau met fabrikanten, groothandels en installateurs. Duitsland heeft ons voorbeeld al gevolgd. We hebben er immers binnen Nederland al tien jaar ontwikkeling in zitten. Het werkt nu, het is ‘proven’. Als je dat Europees uitrolt, kan men in de rest van Europa een boel werk besparen.”

Oberijé: “Harmoniseren is zó belangrijk. Wat we alleen al hier intern aan kleine harmonisatie-acties hebben moeten doorvoeren… Beschrijvingen, terminologieën, enz. Kijk je één niveau hoger, dan zie je dat iedereen hetzelfde wiel aan het uitvinden was. We gaan nu een nieuwe trend zetten: niet telkens opnieuw dat wiel uitvinden, maar er eindelijk mee gaan rijden. Want daar is het voor bedoeld!”

Uneto-VNI
2BA